• Recent Questions
  • Popular Questions

Çocuklara HAYIR veya yasaklar neden etki etmiyor ?

    meral
    4 months önce gönderildi

    YASAKLAR CEZBEDİYOR...


    Yaşadığımız toplumda rahat,huzurlu ve güvenli olabilmemiz için sayısız kurallar vardır.


    En basit örnekler:

    Çimlere basma, yere çöp atma,adres sormayın,park yapma,yolcu indirme bindirme yeri gibi onlarca,yüzlerce .Yasaklar olan heryere bakın sonuçları anlatmaya gerek yok herhalde.Neden peki yasakları delmeye bu kadar meilli bir toplumuz.Neden çimlere basar yerlere çöp atarız neden çocuklarımız alma dokunma dediğimiz şeylerin tam tersini yapar?Ya da neden bizler bir daha yapmıcam,söylemicem dediklerimizi yapar ve söyleriz.Az mı dayak yedik,az mı azarlandık ya da azmı cezalandırıldık bunlar yüzünden.Hala da yaşamımızda bunlara maruz kalıyoruz.Bunların nedenleri olmalı.

    Biraz geçmişimize gidelim ya da çevrenizde varsa yakınlarınızın bebeklerini veya çocuklarını gözlemleyin.Anne ve babalarının onlara karşı yaklaşımları nasıl en çok neleri tekrarlıyorlar???


    Bizler bebeklikten beri yapma-lar ve etme-lerle büyütülüyoruz. ‘ oraya oturma,onu elleme,büyüklerle böyle konuşma,şuraya gitme gibi... saysak bitiremeyiz. ’En çok maruz kaldığımız yaklaşımlardı bunlar.Kimimiz gerçekten de yapmadı ,oturmadı oraya.Ama kimimiz oturdu, ceza aldı yine oturdu, belki hala oturuyor yasak yerlere.Ama genele bakarsak bunların bizlere şu anki gençlere,çocuklara pek faydası olduğu söylenemez.Hala anneler çocuğunu okula gönderirken sakın yaramazlık yapma öğretmenini üzme demekte.Hala eşler sakın bana bunu söyleme ,böyle davranma demekte.

    Gelin neden pek işe yaramadığını ilk önce bir uygulamayla görelim ne dersiniz ?

    Aşağıdaki numaralandırlımış her maddeyi okuduktan sonra gözünüzü 10 sn kapatın.


    1- Sakın evinizi düşünmeyin

    2- Kendinizi sahil kenarında hayal etmeyin

    3- Kırmızı gülü gözünün önüne getirme


    Düşünme, yapma, hayal etme, dediğim her şeyi düşündünüz öyle değil mi? Gözünüzün önüne geldi.Çünkü beyin olumsuzu algılamaz olumlu kısmı alır olumsuz ekleri siler atar.Yani düşün,otur,tut,getir,dokun gibi olumlu kısımları alır ve –ma , - me gibi olumsuz ekleri siler atar.


    Yani beyin olumsuzu algılamaz.Bir eylemde de bulunmaz böyle kurulan her cümlede bir yapma isteği uyanır.Şimdi sadece çocuklarımıza ,eşimize,yakınlarımıza,arkadaşlarımıza yapmasını istemediğimiz şeylerde nasıl yaklaştığımızı bir anımsayalım...


    ‘ bence ona bunu söyleme’ ‘ yeter artık bu şekilde konuşma benimle’ ‘ çocuğum kaçkere söyledim şununla oynama’ gibi gibi .


    Devamlı tekrarladığımız bu ters yaklaşımlar karşımızdaki kim olursa olsun eğer bizim tarafımızdan devamlı bunlara maruz kalıyorsa artık olumlu davranışı sergilemez.


    Özellikle gelişmekte olan çocuklarda bunun farklı bi yanıda vardır.Artık emekleyen ve sonrasında yürümeye başlayan çocuklar kucaklarda gözlemlediği dış dünyayı yavaş yavaş keşfetmeye çıkar.Bu keşif sırasında yapması ve yapmaması gereken şeyler vardır.

    Tepkilerimiz Minik Yaramazlara Komik mi geliyor ???


    Bu dönemlerde çocuğun mantıksal düşüncesi gelişmediğinden tamamen duygusal ve deneme yanılma yöntemiyle hareket eder.Onun için söylenen kelimelerden ziyade anne babanın nasıl söylediği yani hangi duyguyla söylediği önemlidir.Dikkat ederseniz çocuklar bazen anne ve babasının gözlerinin içine baka baka istenmeyen şeyleri yaparlar.Bazıları da yaparken anne ve babasını çağırır ‘ bak yapıyorum işte hadi kız yapma de’ dercesine sizi çileden çıkarır.

    Çünkü anne ve babanın aşırı duygusal tepkileri çocukların hoşuna gider ve heyecan verir. ‘ aaaaaa bırak onu ellemeee’ gibi bir yaklaşımda çocuk ilk önce şaşırır sonra annenin bu yaklaşımı onda komedya yaratır.bir iki üç derken artık heryeri karıştırmaya her şeyi yapmaya başlar,zaten aşırı meraklıyız ve keşif yapıyoruz.Yani şöyle düşünün ortaya her şeyi koymuşsunuz , sonrada elleme yapma diyorsunuz ,ya koymayacaksın ya da demiyeceksin.Bu ters yaklaşımlar aşırı olduğunda etkisini yitirir sadece dozunda olmalı ama biz bunu abartan bir toplumuz.

    Peki bu konuda eksiğimiz nerede başka?

    Anne ve baba aslında bir liderdir,lider kendisini değil grubunu başarıya götürendir.Grubu aile olarak düşünelim.Liderliğe baktığımızda lider grubuna işin nasıl yapılacağını gösterendir.İnsanlar ne yapacaklarını bilir ama nasıl yapacaklarını tam olarak bilmezler,çocuklarda öyle .Nasıl yapılacağını anlatırken zaten olumsuz yaklaşım pek olmaz.

    örnek yaklaşımlar : ‘ Onu elleme yerine bununla oynayabilirsin’ ‘ oraya dokunma yerine buradan tutabilirsin’ ‘ bağararak konuşma yerine alçak sesle konuşabiliriz’ ‘ eve bu saatte gelme yerine erken geldiğinde kendimi daha güvenli hissediyorum’ gibi örnekleri çoğaltabiliriz.

    İlk önce hayatımızı konuşmalarımız söylemlerimizi olumlu hale getirmeliyiz .Biz bunları olumlu hale getiremezsek yaklaşımlarımızda değişmez.

    Çocuğa istenmeyen davranışı yapma diyerek yaptırmak doğru değil çünkü çocuğun beyni o işi yapmak için başka yol aramaz yani esnek olamaz .Bu yaklaşım çocukta daha çok yapma isteği uyandırır.Yasak her zaman heyecan verir.Beyni devamlı aynı şekilde eylemde bulunacaktır.Burda amaç o eylemi yapmaması değil başka ne yapacağını bilmesidir.

    Bu konudaki hatalı tutum ve davranışlar ; ters tepkileri insan genelde ses tonunu yükselterek verir ,beden dili değişir ve karşınızdakine olumsuz gelirsiniz.Yapma diye engelleyip hatta ceza verdiğinizde çocukta azda olsa intikam duygusu gelişir ve tekrar tekrar yapacaktır.Yaptığı her davranışta öğretici olmaya kalkışmayın bırakın kendi denesin görsün buna izin verin biraz sessiz kalabilirseniz zaten kendi gelip neden böyle olduğunu anlatmanızı isteyecektir.Bazen yapılmaması gereken şeylerde bile öğretici birçok şey vardır.Bunları iyi analiz etmelisiniz.

    Çocuklarınızın eksiklerini çok fazla gözlemlemeyin nekadar çok gözlemlerseniz okadar uyaran olursunuz bu seferde çocukta bir benlik gelişir ve devamlı olumsuz davranış sergileyebilir.çocuğun olumlu yanlarını az da olsa görüp dile getirmelisiniz .Çocuk yaptığı olumsuz davranışın geribildirimini doğal yaşamdan almalı ki öğrenmeli ama biz daha davranışı yapmadan ‘ yapmaaaa’ dediğimizde bu doğru bir geribildirim olmuyor bu sefer çocukta aşırı merak uyanıyor,merak insana her şeyi yaptırır.Çocuklarınız sizi devamlı kural koyan , engelleyen biri olarak görmemeli çocuklarınız sizi yol gösteren biri olarak görmeli ki devamlı yol sorsunlar.

    Anne baba olarak çocuklarınızı ilk önce bu dünyaya başka bir dünyadan gelen varlıklar olarak görmeye çalışın .Bu dünya yı nasıl tanıtırsak çocukta nasıl yaşayacağını bilir.Hiçbirşeyde aşırılık olmamalı sevgide,ilgide,kurallarda,ilgisizlikte varsa şiddette nerede aşırılık varsa orda problem vardır.Yani sevgiyi abarttığınız için kullanılabilir,ilgiyi abarttığınız için sıkılabilirler.Bu dünya da yapılmaması gerekenler tabiî ki önemli ama ilk olarak yapılması gerekenler daha da önemli .Siz bi düşünün bakalım bir alışverişe ,markete giderken almamanız gerekenleri listelermisiniz?Bunları düşünmezsiniz bile öyle değil mi?Çocuğa sadece feedback ( geribildirim) yaptıklarının sonuçlarını gösterin.

    örneğin : odasının toplamıyor ve oyuncaklarını çok dağıtıyor.Burda ‘ dağıtma ,şöyle yapma’ gibi olumsuz yaklaşımlar cevap vermez .

    Çocuğa geribildirim verin yani :

    1.Bak oyuncaklarını dağıtmaya devam edersen bu oyuncaklar gider.

    2.Hala devam ediyorsa ‘ oyuncaklar gidiyor’ ( Oyuncakların bir kısmını alın )

    3. Oyuncaklar gitti.Üçüncü gün artık oyuncakları gitmeli yani yaptıklarının geri dönüşünü görmeli.


    Onlara yapmamaları gerekenleri olumlu hale getirip yaklaşın önce yapması gerekenleri anlatın.Tabiki toplumsal psikolojiden etkilendiğimiz için bazen ters yaklaşımlarda da bulunucaz ama bunlar abartılı olmamalı yani devamlı olmamalır.

Bu Soruyu Cevapla :

Cevap verebilmek için giriş yapmalısınız.

Kayıt, 5 saniyenizi almaz :)

Diğer Sorular